Қазақстанда әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде жарияланған жазбалар сот дауына ұласуы мүмкін. Әсіресе, адамды қорлайтын сөздер, дәлелсіз айыптаулар немесе өзгенің фотосын рұқсатсыз жариялау заңдық салдарға әкеледі, деп Malim.kz тілшісі qazpress.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Өскеменде әйел Instagram желісіндегі жазбалардан кейін сотқа жүгінген. Жарияланымдарда оның фотосуреттері салынып, бейәдеп сөздер жазылған. Сондай-ақ әйелге әдепсіз мінез-құлық және клиенттерге адал емес қарым-қатынас жасады деген айып тағылған.
Жазба авторлары сотта бұл өздерінің жеке пікірі екенін айтқан. Алайда сот жарияланымдарда нақты адамға қатысты тұжырымдар болғанын және мұндай мәліметтер дәлелдермен расталуы тиіс екенін көрсеткен.
Жауапкерлер өз сөздерін растайтын дәлел ұсына алмаған. Нәтижесінде сот оларды жарияланымдарды өшіруге және теріске шығару жариялауға міндеттеген. Сонымен қатар екі қолданушының әрқайсысынан моральдық зиян үшін 300 мың теңгеден өндірілген. Бұл шешім апелляциялық және кассациялық сатыларда өзгеріссіз қалған.
Тағы бір іс Астанада қаралған. Қала тұрғыны өзінің фотосуреті шамамен 1,5 мың адам отырған екі WhatsApp тобында таратылғанын анықтап, сотқа жүгінген. Ол суреттің өзінің келісімінсіз жарияланғанын айтып, құқықтарының бұзылғанын мәлімдеген.
Сот мессенджердегі скриншоттарды электрондық дәлел ретінде қабылдаған. Сондай-ақ адамның фотосын оның рұқсатынсыз үлкен топта тарату құқық бұзушылық деп танылған.
Алайда сот чаттардағы хабарламаларды өшіруді міндеттемеген. Себебі уақыт өткеннен кейін оларды барлық қатысушыдан техникалық тұрғыда жою мүмкін болмаған. Оның орнына екі жауапкерден әйелдің пайдасына моральдық зиян өтемақысы ретінде 20 мың теңгеден өндірілген.
Жоғарғы сот әлеуметтік желіде нақты адамға қатысты айыптау сипатындағы мәлімет жариялаған кезде оны растайтын дәлел болуы керегін атап өтті. Сонымен қатар өзгенің фотосуретін келісімінсіз әлеуметтік желіде немесе мессенджердегі үлкен топтарда тарату да сот дауына және өтемақы төлеуге әкелуі мүмкін.
Дереккөз: Malim · Алуа Әшірбекова
